Mevrouw de voorzitter, leden van de raad, wethouders,
In veel opzichten is het afgelopen jaar een bijzonder jaar geweest. Het meest bijzondere wat ons allemaal raakt, is vooral de economische crisis waar maar geen eind aan lijkt te komen. De financiële wereld staat nog steeds op zijn kop en raakt Europa en dus ook Nederland als nooit tevoren. Dit vertaalt zich ookrichting de gemeenten doordat het rijk de geldstroom tempert. Wanneer we een vergelijking maken met voorgaande jaren dan zien we heel duidelijk dat de gevolgen dramatisch zijn. Het grondbedrijf waar we in voorgaande jaren de gemeentelijke schatkist mee mochten vullen, blijkt geen rendement meer op te leveren. De landelijke politiek lijkt stabiel, maar een regering die afhankelijk is van gedoogsteun is zeer kwetsbaar. In deze tijd lijkt het alsof het zakelijke aspect het wint van het menselijke en dat gaat een eigen leven leiden. Wij maken ons daar zorgen over.
Voorzitter, voor ons ligt de begroting 2012. Het college is erin geslaagd om een duidelijk leesbaar stuk te presenteren, waarvoor onze complimenten. Een begroting met een sobere uitstraling. De laatste tussenrapportage liet al zien dat de doelstellingen niet gehaald worden en bijstelling noodzakelijk is. Enkele grote geldverslindende projecten liggen nog op de plank. Wanneer we met een nuchtere blik daar naar kijken,stellen we vast dat dit soort projecten niet echt passen in deze tijd van bezuinigingen. We weten allemaal wel dat terugdraaien geen optie is en dat we deze projecten moeten afronden. De fractie van de ChristenUnie is echter wel van mening dat het putten uit de reserves nu voorlopig getemperd moet worden.
Voorzitter, wanneer we de begroting doornemen dan valt het op dat er ruimte is voor nieuw beleid. Is dit nu wel verantwoord? Deze afweging moeten we vandaag maken. Laten we voorop stellen dat mijn fractie erg blij is met het uitgangspunt om de inwoners van Opsterland niet op te zadelen met hogere kosten. Er zijn in deze tijd veel gezinnen die het moeilijk hebben en daar past van onze kant een begripvolle opstelling tegenover te staan. Dit college doet dat en presenteert een begroting die rekening houdt met de burger. Om de burger met raad en daad bij te staan heeft het WMO loket het afgelopen jaar haar diensten weer bewezen. Het hoge ambitieniveau wat is ingezet zal de komende jaren wat afgeroomd moeten worden, maar nog altijd kan zorg op maat geleverd worden wanneer de vraag er is.
Voorzitter, deze raad heeft het afgelopen jaar veel tijd en energie gestoken in het traject om de burger te betrekken bij de beraadslagingen. Een grote groep deelnemers heeft het traject HOT gevolgd en zelfs actief meegedaan. Alle hulde hiervoor. De uitkomsten zijn uitgemond in een aantal keuzerichtingen die vervolgens gebruikt zijn bij het opstellen van deze begroting.
Voorzitter, mijn fractie kan zich in grote lijnen vinden in deze begroting. We hebben wel de behoefte om enkele opmerkingen en kantekeningen te plaatsen.Het wordt mij nog wel eens verweten dat ik de gemeentelijke organisatie vergelijk met het bedrijfsleven. Toch zijn er wel veel overeenkomsten. Wanneer in het bedrijfsleven een optimalisatieslag gemaakt moet worden, dan wordt als eerste gekeken naar de grootste uitgavenpost. De managers krijgen dan een taakstelling opgelegd en dat hebben ze uit te voeren. Taken worden onderverdeeld en opengevallen plaatsen worden opgevuld met werknemers die op andere afdelingen boventallig zijn. We zijn er van overtuigd dat het college ook volop bezig is met de bezuinigingen w.b.t. afname van de formatie, maar mijn fractie had sneller resultaat verwacht. We zijn ons er van bewust dat natuurlijke afvloeiing de voorkeur geniet. Vanzelfsprekend moeten we niet in één keer te veel kennis overboord zetten. In een verklaring van het college wordt gezegd dat de efficiëntiemaatregelen op ambtelijke organisatie in gang zijn gezet en duidelijk resultaten laat zien. Prima en nu het vervolg. De verklaring over het verdere verloop kunnen we ook billijken. We willen het college vragen de vinger aan de pols te houden en de ingezette koers te blijven volgen.
Voorzitter, mijn fractie heeft veel waardering voor de opzet van het Centrum voor Jeugd en Gezin. Een duidelijke presentatie heeft laten zien dat er ambtenaren zijn die echt betrokken zijn bij de eerste opzet. Als gemeente lopen we voorop in de uitvoering van dit centrum en daar kunnen we trots op zijn. De jeugd heeft de toekomst en daar moeten we zuinig op zijn.
Enkele punten uit de begroting: Voorzitter, in programma 1 wordt als afweegbaar initiatief genoemd Openbare Registers te digitaliseren. Voorgesteld wordt om deze post te dekken uit de algemene reserves. Mijn fractie is er geen voorstander van om deze middelen uit de reserves te halen. We willen het college vragen hier een stageproject van te maken of misschien vrijwilligers te vragen dit uit te voeren.
De fractie van de ChristenUnie is van mening dat het inschakelen van de burger bij het opsporen van vermiste personen of bijzondere gebeurtenissen van groot belang is. Het samenwerkingsverband tussen burgers, gemeenten en politie is er voor om de veiligheid in de woon -werkomgeving te vergroten. De praktijk leert dat de opzet positief werkt en dat er gemiddeld acht acties per week in onze provincie worden uitgezet. Vijftien procent van de acties worden positief afgesloten. Hoe meer gemeenten hieraan mee doen, hoe hoger de dekkingsgraad. Wij stellen voor om, als gemeente Opsterland, ons aan te sluiten bij het initiatief Burgernet. De fractie van de ChristenUnie zal een amendement indienen wat mede ondertekend is door VVD, OL, OB en CDA.
In programma drie gaat het over Recreatie en Toerisme en vooral over sportvoorzieningen. Wat het eerste punt betreft staan er nog grote projecten op stapel. We zijn bijzonder blij met de vorderingen betreffende de vergunningen en toezeggingen voor het openstellen van het Polderhoofdkanaal. Complimenten voor het college en projectleider. Mijn fractie verwacht hier veel van en zal in het vervolgtraject ook aandringen op het optimaliseren van voorzieningen die aansluiten bij de openstelling.
Voor het in stand houden van voorzieningen en voor het realiseren van besparingen moet een beroep gedaan worden op de solidariteit en zelfredzaamheid van de samenleving. Dit uitgangspunt staat centraal bij het college. De fractie van de ChristenUnie kan zich hier volledig in vinden.
Enkele grote projecten worden genoemd waaronder de renovatie sportvelden Wijnjewoude en Langezwaag en het kunstgrasveld voor LDODK. Voorzitter, mijn fractie vindt het jammer dat er geen financiële onderbouwing bij de voorstellen zijn ingediend. De fractie van de ChristenUnie gaat akkoord met deze initiatieven op voorwaarde dat het college een volledig financiële onderbouwing presenteert aan de raad en dat dan pas wordt begonnen met de aanbesteding en uitvoering.
De bezuiniging “onderhoud sportvelden” vinden we redelijk, maar om dan ook nog een huurverhoging toe te passen, vinden we een brug te ver. De sportverenigingen zullen zelf in de nieuwe situatie materiaal aan moeten schaffen om het onderhoud uit te voeren.Dat vergt een investering uit de verenigingskas waar o.i. geen huurverhoging meer bij past.
De bezuiniging op het niet meer legen van de afvalemmers op de picknickplaatsen vinden we op dit moment niet acceptabel. De onderbouwing mist en er is geen garantie dat vrijwilligers dit overnemen.
In programma zeven wordt voorgesteld om twee ton te reserveren voor Organisatieontwikkeling. Dit is een forse investering bovenop het bestaande budget. Het lijkt de fractie van de ChristenUnie redelijk om het bedrag van twee ton voor 2012 verlagen naar €150.000,00. Vervolgens willen we dat het college in het eerste kwartaal van 2012 met een financiële onderbouwing komt. Op dat moment gaat de raad haar goedkeuring geven.
Het initiatief om zelfstandig een webmaster te benoemen vindt mijn fractie een te grote stap. De fractie van de ChristenUnie dringt er bij het college op aan om samenwerking te zoeken met Oost en West Stellingwerf om gezamenlijk een webmaster te benoemen. We stellen voor om het bedrag terug te brengen naar 20.000 euro.Mijn fractie wil graag dat de samenwerking snel wordt opgestart om dan z.s.m. enkele projecten op te starten die meteen resultaat gaan opleveren. We vinden dit een project dat zich daar uitstekend voor leent.
Voorzitter, nog enkele woorden over het afgeronde project Strategische Heroriëntatie. De fractie van de ChristenUnie is erg ingenomen met de einduitslag. Opsterland blijft zelfstandig maar wil samenwerken op meerdere terreinen. Samenwerking met Oost en West Stellingwerf meer uitdiepen en intensiveren. We moeten gaan starten met onderwerpen en projecten die snel resultaat opleveren. We willen in dit verband noemen het Gemeentebedrijf. Wanneer we naar de huidige situatie kijken worden in alle drie gemeenten werkzaamheden uitgevoerd vanuit een sturende organisatie. In onze beleving moet dit een uitdaging zijn om de krachten op korte termijn te bundelen en in elkaar te laten vloeien. Dit zal al snel rendement en resultaat moeten opleveren. We verwachten hier veel van. We willen het college vragen ons regelmatig verslag uit te brengen over de afspraken en vorderingen.
Voorzitter tot slot, de voorspellingen van mijn fractie zijn uitgekomen. De luchtballon van Bert Middel, burgemeester van Smallingerland, is uiteen gespat. Zijn boze dromen om Opsterland op te delen en in te palmen zijn niet uitgekomen. We hopen dat hij als Dijkgraaf droge voeten houdt en het water hem niet over de schoenen gaat lopen.
Voorzitter, ik ga op mijn gebruikelijke manier afronden. We willen het college, de Griffier en de Ambtelijke organisatie danken voor hun inzet. Ook wil ik de collega raadsleden bedanken voor de fijne sfeer en samenwerking. De fractie van de ChristenUnie wenst u allen Gods zegen toe bij uw werk voor het komende jaar.
Onlangs las ik een artikel over de kloof die er schijnbaar bestaat tussen bestuurders/volksvertegenwoordigers en burgers. Veel burgers hebben het gevoel dat de politiek en daarmee de bestuurder op grote afstand staat van wat de burger zelf voor ogen heeft. Ook zien veel burgers de bestuurders als zakkenvullers die uit zijn op mooie baantjes en die zich niet bekommeren om de gewone man. Veel besluiten worden in hun beleving over de hoofden van de inwoners heen genomen. Ik schrok hier van en ben me gaan verdiepen in deze materie. Hoe kan het dat deze afstand zo wordt ervaren. Heeft dat te maken met wantrouwen dat nergens op gestoeld is? Of heeft dat te maken met slippers die door politici worden gemaakt en daardoor wantrouwen oproept? Wanneer we kijken naar de landelijke politiek dan kan ik me goed voorstellen dat sommigen een afkeer krijgen van de politiek. Tijdens de laatste algemene beschouwingen hebben we gemerkt dat taalverruwing en onfatsoenlijke uitspraken haar intrede heeft gedaan in de tweede kamer. De voorzitter heeft dit alles op zijn beloop gelaten en heeft oogluikend toegestaan dat zware woorden zijn gebruikt. Ik kan me goed voorstellen dat hierdoor een beeld ontstaat dat uiteindelijk de kloof alleen maar groter maakt. Ik wil dit graag doortrekken naar de lokale politiek in de hoop dat gedane uitspraken in de kamer onze raadszaal voorbijgaan. Binnenkort gaan we de begroting behandelen in de raad van Opsterland. Ieder partij zal zijn of haar bijdrage leveren tijdens de algemene beschouwingen. Vanzelfsprekend wordt dit ook op het scherpst van de snede verwoord, maar hopelijk wel op een nette manier. Er ligt een begroting voor het jaar 2012. Nu is het aan de partijen om hier iets van te vinden. Ik hoop dat we op een degelijke en zorgvuldige manier en dus ook in nette bewoordingen deze begrotingsvergadering mogen beleven. Politici moeten goed voor ogen houden dat ze afgevaardigden zijn van de inwoners van Opsterland. We moeten de bevolking dienen en besturen. Wanneer een begroting ruimte laat voor nieuw beleid dan is het aan de raad om dit kritisch te beoordelen en af te wegen. Wanneer in deze tijd van bezuinigen enkele vervelende beslissingen moeten worden genomen dan moet dat eveneens zorgvuldig worden afgewogen. Ik hoop dat grote woorden en vervelende uitspraken uitblijven en dat dit geen intrede gaat doen in onze raadszaal. Onze inwoners zijn gediend met een degelijk bestuur die de belangen serieus neemt van de inwoners. En natuurlijk zijn bestuurders ook maar gewone mensen met hun fouten en gebreken. Er is tegenwoordig veel moed voor nodig om bestuurder te zijn. We zijn allemaal mondiger en kritischer geworden en daardoor neemt de druk toe. Toch moeten we als bestuurders bouwen aan wederzijds vertrouwen en respect zonder dat men het altijd eens is met elkaar. De fractie van de ChristenUnie zal haar algemene beschouwingen ook dit jaar weer afsluiten met de bede dat Gods zegen op ons werk mag rusten. Vervolgens zullen we de collegae volksvertegenwoordigers en het college ook Gods zegen toewensen bij hun taak. Deze zegen wens ik u als lezer ook toe.
Gerrit Weening
Fractie voorzitter ChristenUnie Opsterland
Oppositiepartijen en media gedijen meestal beter bij tegenstellingen dan bij harmonie. Dat weet ook de heer Andringa van de lokale partij OpsterLanders, die in de Woudklank van 20 januari zijn opinie zoals gebruikelijk weer eens zwaar aanzet. Er zou sprake zijn van een verscherping van verhoudingen in de raad. Misschien dat het goed is om terug te gaan naar de feiten.
Bij de behandeling van de begroting 2011 in de gemeenteraad bleek dat zowel coalitie- als oppositiepartijen moties en amendementen indienden. Soms steunden de coalitiepartijen de motie of een amendement van de oppositie, zoals bijvoorbeeld van de PvdA over de bibliotheek en over een korting op maatschappelijk werk. Ook kwam dit andersom voor, waarbij de oppositie de wijzigingsvoorstellen van de coalitiepartijen steunden. OpsterLanders kwam met een niet goed financieel onderbouwd overzicht, dat een tegenbegroting werd genoemd. Daarnaast kwam men met vier amendementen en zes moties, die zo onrealistisch waren dat deze door geen enkele andere partij werden gesteund. Vervolgens was OpsterLanders de enige partij die niet voor de begroting stemde. Dit lijkt meer op een tegenstelling tussen OpsterLanders en “de rest” als tussen coalitiepartijen en “de rest” wat Andringa in zijn betoog aangeeft. Hij geeft in zijn stuk overigens aan dat het tegenstemmen te maken had met het “weinig weggeven aan de oppositiepartijen”. Als dat de overweging is om tegen een gedegen sociale begroting te stemmen, lijkt dat meer op gefrustreerd gedrag dan op serieus politiek bedrijven. Overigens is dit politieke spel van OpsterLanders niet nieuw. Wanneer we de algemene beschouwingen nog eens lezen van 2008 en 2009 dan zien we daar hetzelfde spel, boordevol kritiek wanneer het gaat over de financiële uitkomst. Ook in 2008 werd een tegenbegroting ingediend waarvan de inhoud door de andere partijen snel van tafel werd geveegd. Veelal verwijtend richting het college en maar verzuchten dat niemand er iets van snapt behalve eigen fractie. Het trekt wel de aandacht van de pers, maar verstandige inwoners van Opsterland hebben dit spel van politiek bedrijven hopelijk snel door.
Dat het voor zal komen dat coalitiepartijen voor een collegevoorstel zullen stemmen en de oppositie niet, is niet onlogisch en dan geldt in de democratie dat ook een kleine meerderheid de doorslag geeft. Het is inderdaad voorgekomen dat de coalitiepartijen tegen een voorstel van het college stemden, maar dit geeft juist aan dat het dualisme in praktijk wordt gebracht, wat mogelijkheden biedt voor oppositiepartijen om met goede voorstellen de coalitiepartijen “mee te krijgen”.
Andringa zegt dat de coalitie “er alleen maar zit om macht uit te oefenen”, wat hij met een voorbeeld onderbouwd. Hij rept over een motie, die bij de laatste raadsvergadering door de oppositiepartijen werd ingediend en niet door de coalitiepartijen werd gesteund. Andringa vergeet te vertellen dat de coalitie heeft aangegeven van harte achter de inhoud van de motie te staan, maar deze overbodig te achten, gezien de inhoud van het coalitieakkoord en de toezeggingen van het college. Om hiervan dus een ernstige tegenstelling te maken riekt naar stemmingmakerij en populisme. Gelukkig zijn de verhoudingen in de gemeenteraad van Opsterland over het geheel genomen erg goed en de bijdragen van de meeste fracties zijn constructief. Andringa probeert een ander beeld te schetsen en dat zegt meer over hem en zijn partij dan over de feitelijke situatie.
Gerrit Weening
Fractievoorzitter ChristenUnie Opsterland